Upowszechnienie tworzyw sztucznych w połowie ubiegłego wieku zmieniło świat. Polimery wydawały się rozwiązaniem idealnym: tani i wszechstronny, łatwy do przetworzenia surowiec zamieniał się w fabrykach w sprzęty gospodarstwa domowego, odzież, samochody i samoloty, opakowania oraz całą masę artykułów codziennego użytku. Jednak przy wszystkich swych zaletach plastik szybko ujawnił swoją zasadniczą wadę: czas jego naturalnego rozkładu trwa wieki (dosłownie). Gdy więc plastikowe śmieci zasypały świat, „cudowny” materiał stał się globalnym problemem.
Już w 2025 r. w Polsce zacznie funkcjonować system kaucyjny. A to oznacza, że specjalnie oznaczone butelki oraz puszki będziemy kupować za kaucją, która zostanie nam zwrócona, jeśli oddamy je zużyte do sklepu lub recyklomatu. Dzięki temu opakowania nie będą marnowane zalegając na składowiskach śmieci tylko będą trafiały do recyklingu. A co się z nimi zadzieje zanim zostaną ponownie przetworzone?
9 na 10 Polaków wie o istnieniu systemu kaucyjnego, a ponad 60 proc z niego korzysta. Największą motywacją do segregowania opakowań jest dla nas zwrot kaucji oraz możliwość recyclingu odpadów. Takie wyniki przynosi sondaż instytutu IQS dla ALPLA. Przypadający 18 marca Światowy Dzień Recyklingu to dobra okazja, by sprawdzić, jak Polacy podchodzą do oddawania opakowań po pół roku od wejścia w życie systemu kaucyjnego, mającego niebagatelny wpływ na recykling tworzyw sztucznych.
Każda Puszka Cenna (Every Can Counts) przeprowadziła międzynarodową akcję promującą recykling w 19 krajach i publikuje nowe badania dotyczące zachowań konsumentów.
Wiodący dostawca proekologicznych opakowań z tektury falistej nawiązał współpracę z firmą Versuni, dystrybutorem jednej z najbardziej znanych na świecie marek sprzętu gospodarstwa domowego. DS Smith będzie dostarczał Versuni opakowania wykonane z papieru pochodzącego w 100% z recyklingu oraz w 100% nadające się do ponownego przetworzenia.
ALPLA rozbudowuje zakład PET Recycling Team w Radomsku, zwiększając wydajność produkcyjną fabryki z 30 000 do 54 000 ton materiału rPET przeznaczonego do kontaktu z żywnością. Przetwarzane w fabryce zużyte butelki PET w 95% pochodzą z naszego kraju, a odzyskane w procesie recyklingu tworzywo rPET trafia na rynek w Polsce, a także do krajów UE m.in. Niemiec, Włoch, Czech i Belgii.
Pierwszą butelkę z materiału PCR (post-consumer recycled material) o pojemności 1000 ml ALPLA wykonała w latach 90 dla marki Lenor. Od tego czasu na rynku tworzyw sztucznych zaszło wiele zmian - zarówno w sposobie produkcji, jak i przetwarzania surowców. Jak na przestrzeni lat zmieniła się rzeczywistość opakowań, których jako konsumenci używamy na co dzień?
Zgodnie z danymi Eurostatu za 2020 rok statystyczny Kowalski wytwarza około 346 kg odpadów komunalnych w ciągu roku.
Już w październiku w Polsce ruszy system kaucyjny. Rozwiązanie, które od lat działa w wielu krajach Europy i jest uznawane za jeden z najskuteczniejszych sposobów na zwiększenie poziomu recyklingu opakowań po napojach. Od miesięcy trwają przygotowania, a rynek i konsumenci w praktyce zweryfikują jego skuteczność.
W obliczu narastających wyzwań środowiskowych oraz postępujących zmian klimatycznych, zagadnienie efektywnego recyklingu tworzyw sztucznych nabiera szczególnego znaczenia nie tylko w kontekście zrównoważonego rozwoju. Na uwagę zasługuje kwestia recyklingu materiałów coraz częściej wykorzystywanych na szeroką skalę, takich jak szkło akrylowe (plexi) oraz poliwęglan. Oba te materiały stanowią dziś integralną część współczesnego przemysłu i znajdują szerokie zastosowanie w różnorodnych dziedzinach życia.
Unijne rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), które weszło w życie 11 lutego 2025 r., ma na celu kompleksowe uregulowanie zasad projektowania, recyklingu i ponownego użycia opakowań w UE. Jednak, choć PPWR już obowiązuje, to większość kluczowych przepisów i wymogów zacznie obejmować wyroby producentów dopiero w 2030 roku, a znacząca część szczegółów technicznych – takich jak definicje opakowań nadających się do recyklingu czy metody liczenia zawartości recyklatów – wciąż nie została jeszcze opracowana przez Komisję Europejską.
Zapowiedziane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w dniu 2 czerwca 2022 r. włączenie aluminiowych puszek po napojach o pojemności do 1 lita do systemu kaucyjnego oznacza, że pominięte zostały alternatywne, a co ważne tańsze i bardziej efektywne scenariusze wzrostu poziomu recyklingu opakowań aluminiowych w Polsce. Przypomnijmy - poziom recyklingu puszek po napojach od lat przekracza 80%, a wszystkich opakowań aluminiowych wynosi ok. 60-65% wobec wymaganych przepisami unijnymi 50%.
Do startu systemu kaucyjnego w Polsce pozostał zaledwie tydzień. Wdrażane rozwiązanie, które ma poprawić poziomy zbiórki i recyklingu opakowań po napojach, jest jednym z największych projektów środowiskowych ostatnich lat. Przygotowania do uruchomienia systemu są zaawansowane, choć nie wszystkie podmioty obecne na rynku w równym stopniu zdążyły dostosować się do nowej rzeczywistości.
Propozycja systemu kaucyjnego zawarta w najnowszym projekcie przedstawionym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska podzieliła interesariuszy. Reprezentowane przez Fundację RECAL środowisko przedsiębiorców opakowań aluminiowych postanowiło zabrać głos odnośnie propozycji objęcia aluminiowych puszek po napojach systemem kaucji, nad którym obecnie pracuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Idea była logiczna i zgodna z europejskim kierunkiem zmian. Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta miała wziąć na siebie realne koszty zagospodarowania opakowań, a system kaucyjny – zapewnić wysokiej jakości zbiórkę wybranych frakcji. W teorii oba mechanizmy miały wspólnie domykać Gospodarkę o Obiegu Zamkniętym. W praktyce w Polsce rozwijają się jako dwa osobne projekty, bez jasno określonych granic odpowiedzialności, bez jednego centrum decyzyjnego i – co najważniejsze – bez spójnego modelu finansowego. Problemem nie jest sama idea systemu kaucyjnego. Problemem jest marginalizacja roli ROP i próba budowania kaucji poza systemem odpowiedzialności producentów, zamiast w jego ramach.