Unia Europejska zaostrza przepisy dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, aby ograniczyć zużycie surowców oraz zwiększyć poziom recyklingu. Kluczowym elementem tych zmian jest rozporządzenie PPWR. Jego stosowaniu w Polsce ma służyć ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, która w obecnym kształcie budzi poważne obawy producentów. Jak nowe regulacje wpłyną na funkcjonowanie branży farb i klejów?
W Polsce, jak i w całej Unii Europejskiej, przemysł tworzyw sztucznych stoi przed dużymi wyzwaniami związanymi z transformacją ku gospodarce o obiegu zamkniętym. Dodatkowe opłaty w tym tzw. „podatek od plastiku” (Plastics Own Resource), zostały wprowadzone, aby częściowo zbilansować straty w budżecie UE po Brexicie. Chociaż wprowadzony mechanizm jest oficjalnie uznawany za instrument wspierający działania proekologiczne, w rzeczywistości stanowi narzędzie do pozyskiwania funduszy na realizację budżetu UE, a nie wspieranie transformacji przemysłowej w zakresie ograniczenia niepoddanych recyklingowi odpadów z tworzyw sztucznych.
Od 3 lipca obowiązuje europejska dyrektywa Single Use Plastic (SUP), mająca na celu wycofanie niektórych produktów jednorazowych, wykonanych z tworzyw sztucznych. Polska, która od 2 lat nie przygotowała się do wdrożenia unijnych przepisów, musi liczyć się z reperkusjami.
Nawet 80% obecnych opakowań może wymagać przeprojektowania, aby spełnić nowe wymogi unijnego rozporządzenia PPWR – wynika z analiz Beyondly. Tymczasem szerokie stosowanie nowych przepisów rozpocznie się już od 12 sierpnia 2026 roku. Dla firm oznacza to znacznie więcej niż zmianę materiałów czy oznakowania. PPWR wymusi przebudowę procesów logistycznych, zakupowych i operacyjnych, a także nowe podejście do projektowania opakowań w całym e-commerce i logistyce.
Polski sektor przetwórstwa tworzyw sztucznych w dużej mierze uzależniony jest od sytuacji gospodarczej w Unii Europejskiej, a w szczególności od kondycji ekonomicznej krajów będących kluczowymi partnerami handlowymi – przede wszystkim Niemiec, Czech, Francji i Włoch. Obecne spowolnienie gospodarcze w Niemczech, jako największym odbiorcy polskich produktów z tworzyw sztucznych, znacząco ograniczyło możliwości rozwoju eksportu i zahamowało dynamikę sprzedaży zagranicznej.
Rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) to jeden z najważniejszych aktów prawnych w obszarze zrównoważonego rozwoju, który już teraz wpływa na sposób projektowania, użytkowania i recyklingu opakowań w całej Unii Europejskiej.
Europosłowie z Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI) zaaprobowali projekt nowych przepisów opakowaniowych – Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR), których celem jest ograniczenie problemu rosnącej ilości odpadów opakowaniowych w UE. Narzędziem będzie m.in. rozwijanie gospodarki obiegu zamkniętego poprzez recykling surowców, ale także wyznaczenie nowych celów redukcji opakowań z tworzyw sztucznych oraz zawartości recyklatu w opakowaniach. Jedną z podnoszonych kwestii jest kontrybuowanie sektora tektury falistej do obiegu zamkniętego, jako że wskaźnik recyklingu tych materiałów w Europie już dziś przekracza 90%.
Polska przygotowuje się do wprowadzenia systemu kaucyjnego, który jest odpowiedzią na dyrektywę Unii Europejskiej – Single Use Plastic (SUP) czyli tzw. „dyrektywę plastikową”.
Zakaz wprowadzania na rynek wielu rodzajów opakowań, obowiązek korzystania z surowców z recyklingu przy ich produkcji, ograniczenie jednorazowych kubków w gastronomii - m.in. z takimi zmianami liczyć się muszą przedsiębiorcy. Rozpoczyna się opiniowanie zmian unijnej dyrektywy opakowaniowej
W 2019 roku Unia Europejska wprowadziła zakaz sprzedaży i używania jednorazowych plastikowych produktów. Państwa członkowskie dostały 2 lata na dostosowanie swojego prawodawstwa do nowej tzw. plastikowej dyrektywy. W Polsce trwają intensywne prace nad wprowadzeniem odpowiednich przepisów, mają zacząć obowiązywać od 2023 roku. Jednak nie zakładają one, podobnie jak we Francji zakazu np. pakowania owoców i warzyw w plastik. Dlaczego warto podobne przepisy wprowadzić w naszym kraju? - zastanawia się Grzegorz Łajca, Prezes Zarządu Grupy Akomex.
Udział Europy w globalnym rynku produkcji tworzyw sztucznych zmniejszył się z 22% w 2006 r. do zaledwie 12% w 2024 r. Europejska transformacja branży w kierunku cyrkularności dramatycznie zwolniła. Podczas tegorocznego Plastics Industry Meeting, przedstawiciele polskiego łańcucha wartości tworzyw sztucznych i administracji rządowej zgodzili się co do kluczowych warunków niezbędnych do odwrócenia obserwowanych trendów – warunków takich jak spójne rozwiązania systemowe oraz zwiększenie skali i atrakcyjności rynkowej surowców z recyklingu.
System kaucyjny, surowce strategiczne, dyrektywa opakowaniowa – to tylko wybrane tematy, które zostaną poruszone podczas targów POLECO 2024. Uczestnicy będą mieli okazję wziąć udział w inspirujących konferencjach, na których omówione zostaną m.in. transformacja niskoemisyjna, recykling tworzyw sztucznych, a także wyzwania związane z cyrkularną gospodarką odpadami. Zapraszamy do poznania innowacyjnych rozwiązań, które kształtują przyszłość naszej branży i polskiej gospodarki.
Komentarz ekonomiczny Julii Patorskiej, liderki zespołu ds. analiz ekonomicznych, Sustainability & Economics, Deloitte
Już wkrótce Rada Unii Europejskiej zatwierdzi dyrektywę w sprawie ograniczenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Zdaniem ekspertów Deloitte zawarte w tym dokumencie ambitne cele ograniczające stosowanie plastiku nie będą możliwe bez wprowadzenia systemu kaucyjnego. Z 5 mln 565 tys. ton opakowań wprowadzonych na rynek w Polsce w 2017 roku, około 2,5 mln ton (45 proc.) trafiło do gospodarstw domowych.
Zgodnie z Dyrektywą Unii Europejskiej, Polska tak jak pozostałe Państwa członkowskie UE, najpóźniej do lipca 2024 roku jest zobowiązana do wdrożenia nakrętek trwale przymocowanych do butelek.