Fakty i mity o systemie kaucyjnym
System kaucyjny stopniowo staje się nie tylko elementem polityki środowiskowej, ale również nowym czynnikiem wpływającym na konkurencję w handlu detalicznym. Wraz ze wzrostem liczby opakowań objętych kaucją konsumenci zaczynają zwracać uwagę nie tylko na ceny czy dostępność produktów, lecz także na wygodę oddawania pustych opakowań. W praktyce oznacza to, że możliwość skorzystania z punktu zwrotu może stać się jednym z powodów wyboru konkretnego sklepu podczas codziennych zakupów.
Propozycja systemu kaucyjnego zawarta w najnowszym projekcie przedstawionym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska podzieliła interesariuszy. Reprezentowane przez Fundację RECAL środowisko przedsiębiorców opakowań aluminiowych postanowiło zabrać głos odnośnie propozycji objęcia aluminiowych puszek po napojach systemem kaucji, nad którym obecnie pracuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce od października 2025 roku to jedno z największych wyzwań, z jakimi w najbliższym czasie zmierzy się handel detaliczny. Nowe przepisy obejmą butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów, szklane butelki wielorazowego użytku oraz puszki aluminiowe do 1 litra. Każdy z tych produktów będzie objęty obowiązkiem naliczenia kaucji, którą konsumenci będą mogli odzyskać po zwrocie pustego opakowania. Dla detalistów oznacza to konieczność reorganizacji przestrzeni sklepowej, dostosowania systemów sprzedażowych i wdrożenia zupełnie nowych procedur obsługi klienta. Kluczowe pytanie brzmi: jak przygotować sklep, by zmiany nie sparaliżowały codziennej działalności?
Aż 86% Polaków potwierdza, że system kaucyjny trzeba wprowadzić jak najszybciej
9 na 10 Polaków wie o istnieniu systemu kaucyjnego, a ponad 60 proc z niego korzysta. Największą motywacją do segregowania opakowań jest dla nas zwrot kaucji oraz możliwość recyclingu odpadów. Takie wyniki przynosi sondaż instytutu IQS dla ALPLA. Przypadający 18 marca Światowy Dzień Recyklingu to dobra okazja, by sprawdzić, jak Polacy podchodzą do oddawania opakowań po pół roku od wejścia w życie systemu kaucyjnego, mającego niebagatelny wpływ na recykling tworzyw sztucznych.
Większość Polaków wierzy, że system kaucyjny realnie poprawi czystość przestrzeni publicznej – wynika z badania „Nowe nawyki, nowe wyzwania. Jak Polacy postrzegają system kaucyjny?”, przeprowadzonego przez Biostat na zlecenie agencji doradczej 2PR. Aż 62,5% ankietowanych uważa, że wdrożenie systemu przyczyni się do ograniczenia ilości odpadów na ulicach, w parkach i w innych miejscach publicznych.
Tworzywa sztuczne są wszechobecne, jednak ze względu na wielkość ich konsumpcji i niestety stosunkowo niski poziom recyklingu stanowią one ogromny problem naszych czasów.
Do startu systemu kaucyjnego w Polsce pozostał zaledwie tydzień. Wdrażane rozwiązanie, które ma poprawić poziomy zbiórki i recyklingu opakowań po napojach, jest jednym z największych projektów środowiskowych ostatnich lat. Przygotowania do uruchomienia systemu są zaawansowane, choć nie wszystkie podmioty obecne na rynku w równym stopniu zdążyły dostosować się do nowej rzeczywistości.
75% Polek i Polaków słyszało, że w 2025 roku ma zacząć obowiązywać system kaucyjny – wynika z badania „Czy jesteśmy gotowi na system kaucyjny?” zrealizowanego przez agencję badawczą Zymetria na zlecenie Reverse Logistics Group. Raport wskazuje, że aż 71% nie posiada jednak pełnej wiedzy na temat jego funkcjonowania. 41% osób uważa, że systemem kaucyjnym objęte będą wszystkie opakowania, podczas gdy ustawa mówi tylko o wybranych – puszkach oraz butelkach plastikowych i wielorazowych szklanych przeznaczonych na napoje. To wyraźny sygnał, że skuteczne wdrożenie tego rozwiązania wymaga nie tylko inwestycji w infrastrukturę, ale przede wszystkim w komunikację i edukację.
Wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce to jedna z największych zmian w zakresie gospodarki odpadami, która w najbliższych latach wpłynie zarówno na konsumentów, jak i przedsiębiorców. Nowe regulacje mają na celu zwiększenie poziomu recyklingu i ograniczenie ilości odpadów trafiających na składowiska, a ich skuteczność będzie w dużej mierze zależeć od właścicieli sklepów, którzy staną się kluczowym ogniwem tego systemu.
Zapowiedziane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w dniu 2 czerwca 2022 r. włączenie aluminiowych puszek po napojach o pojemności do 1 lita do systemu kaucyjnego oznacza, że pominięte zostały alternatywne, a co ważne tańsze i bardziej efektywne scenariusze wzrostu poziomu recyklingu opakowań aluminiowych w Polsce. Przypomnijmy - poziom recyklingu puszek po napojach od lat przekracza 80%, a wszystkich opakowań aluminiowych wynosi ok. 60-65% wobec wymaganych przepisami unijnymi 50%.
Butelki wykonane z tworzywa PET mogą być poddane recyklingowi i wykorzystane powtórnie - to obecnie jeden z najskuteczniejszych i efektywnych środowiskowo sposobów gospodarowania odpadami z tworzyw sztucznych. Wejście od 2025 roku systemu kaucyjnego dodatkowo zapewni czysty gatunkowo surowiec wtórny jakim są postkonsumenckie butelki napojowe PET.
Targi Kielce znów staną się centrum ekologicznych innowacji, gospodarki cyrkularnej i nowoczesnych rozwiązań dla samorządów oraz firm z branży komunalnej. Od 8 do 10 kwietnia odbędą się Targi Ekotech – najważniejsze wydarzenie w Polsce poświęcone gospodarce odpadami i ochronie środowiska. To trzy dni spotkań, inspirujących debat, pokazów technologii i wymiany wiedzy, której wspólnym mianownikiem jest troska o ekologię i zrównoważony rozwój. Wstęp na targi jest bezpłatny po rejestracji.